خانه

لَقَدْ خَلَقْنَا الانسانَ مِن صلْصال مِّنْ حَمَإٍ مَّسنُونٍ ...

 

قل سیروا فى الارض فانظروا کیف بدأ الخلق

در زمین گردش کنید وبنگرید خداوند چگونه حیات را آفرید. بر اساس آخرین یافته های علمی زیست شناسی پایه واساس حیات از حما مسنون آغاز شد ، توده سیاه رنگ چسبنده بر روی سفال داغ و پخته ،ماکروملکول های آلی زنجیره ای حامل کد های ژنتیکی .زیبا ترین وپر مفهوم ترین کلمه ازمشهودات حیات واین نقطه آغاز تکامل حیات است .هدف این سایت آشنائی بیشتر با قرآن مجید و نگاه به آن با دید وعینک علوم طبیعی وفیزیک است و شفاف کردن موضوعات  خلقت کیهان در شش روز ، زمین در دو روز و مفهوم هفت آسمان  وخلقت آن در دو روز و اقوات در چهار روز از دیدگاه قرآن ومقایسه آنها با  آخرین نظریه های علمی است. به علاوه موضوع مرگ وحیات، قیامت از دید علم فیزیک وقرآن مورد تجزیه وتحلیل قرار میگیرد .مقالاتی در این زمینه تقدیم باز دید کنند گان سایت میگردد به علاوه بر اساس کیف بدأ الخلق شما را با بند پایان وحشرات ایران  وعجایب خلقت آن اشنا میکنیم وسایت حشرات ایران تنها سایت حشره شناسی با متنوع ترین انواع گونه های راسته بند پایان در خاور میانه با حدود 20000 عکس دست اول وتصویر برداری شده توسط اینجانب که همه آیاتی از خداوند متعال در حیات زمین هستند. برای آشنا شدن با شگفتی های خلقت حیات در اختیار مراجعه کنندگان این سایت قرار می گیرد. این سایت  به نام حشرات ایران متعلق به سایت حما مسنون است .امیدواریم مورد توجه بازدید کنند گان قرار گیرد آدرس سایت حشرات ایران .insectsofiran.com

-فهرست مطلب قدیمی 1 و فهرست مطالب قدیمی2 - مقالات قدیمی تردر آیکن نقشه سایت قرار دارد .CopyRight ©    سید محمد تقوی اهرمی.

برای آشنائی با رزومه اینجانب اینجا کلیک کنید. اینستاگرام #hammanmasnun

این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

سروش و واقعیت های علمی قرآن

 

قرآن دارای جهان بینی خاص خود است. هر مکتبی به طبیعت و انسان براساس دید خود نگاه میکند. براساس آیات قرآن خداوند کیهان را از هیچ آفرید و سپس آن را منبسط کرد و بعد از انبساط شروع به خلقت کیهان در شش دوره زمانی کرد. هدف خداوند در خلق کیهان ایجاد آب و حیات در زمین بود و در درون حیات جانوران و انسان را آفرید. انسان را  درون پروسه تکامل قرارداد و آدم انسان تکامل یافته را از ذریه آخرین نسل بشر بیرون آورد. بنی آدم به عنوان انسان های تکامل یافته که همه از نسل آدم هستند. مورد توجه ذات باری تعالی قرار گرفته بودند و خدا آنها را بسوی صراط المستقیم راهنمایی میکرد.

پیامبران بیشماری وظیفه داشتند فرهنگ و آداب و رسوم و روش زندگی را بر اساس رهنمود های الهی به انسان جانشین خداوند در زمین بیاموزند. خداوند از اسماء خود که آگاهی باشد در زمانی که آدم  مانند بشرهای دوران خود بود و در بهشت نادانی و ناآگاهی و بی مسئولیتی همچون سایر همنوعان بی خیالی از دغدغه روزگار خوبی می گذراند و جهش تکاملی فکری با گرفتن عنصر آگاهی راه خود را از سایر بشر های همنوع جدا کرد. از آنجایی که انسان تحت برنامه ریزی و آزمایش الهی قرار داشت تا به احسن عملا و به  فطرت خدایی که در سایر پدیده های طبیعی اعم از جاندار و بی جان مستقر شده بود، برسد ،عامل اختیار که  نقش تعیین کننده در انتخاب راه درست و غیر درست در آن نهفته بود هم زمان با عنصر آگاهی در وی ظهور پیدا نمود و به تعبیر قرآن آن ابلیس می تواند در این عامل نفوذ کند.

هدف خداوند از خلقت جن و انس عبادت او است و انسان باید بداند که چه کسی او را خلق کرده و برای چه خلق شده است و بداند که بیهوده خلق نشده. کلید خلقت انسان براساس برنامه ریزی از قبل تعیین شده که در کتاب مبین مرکز داده های جهان خلقت نزد خداوند قرار دارد از زمان انبساط  کیهان رقم زده شد. انسان هرچه فکر و رفتار میکند دقیقا زیر ذره بین کنترل الهی قرار دارد و خداوند در وجود او قرار دارد و از رگ گردن به او نزدیک تر است خورشید و ماه و دریا و باد و معادن و سایر در تسخیر او قرار داده  شده و هرچه می کارد و درست میکند ساخت او نیست  و ساخت خداوند متعال است چرا که خداوند در وجود او قرار دارد. انسان جانشین خداوند در زمین است. راه رستگاری که صراط المستقیم است به او نشان داده شده. کسانی که شیطان در درون آنها او را از این راه دور میکند جزء مغضوب الیه قرار می گیرند و از گردونه نظام برنامه ریزی خداوند ساقط می شوند و گمراهان یا  والضالین مورد حسابرسی قرارمی گیرند. این ها ممکن است مشمول رحمت الهی قرار گیرند. این موارد که عرض شد دقیقا در آیات قرآن منعکس شده. جزء جهان بینی قرآن است. خداوند کیهان را آفرید و ماده و مکان و زمان را خلق کرد و علم و روابط  بین ماده را خلق کرد و نظام توانمند و منظم آن را پایه ریزی کرد که همه دانشمندان علوم طبیعی به نظام مندی دقیق جهان مادی یقین دارند. این ها جهان بینی قرآن است.

کسانی که این جهان بینی را قبول ندارند دنبال جهان بینی خود باشند. مارکسسیم ، شیطان پرستی، پوچیسم، ندانم گرا-agnostic و بسیار مذاهب دیگر. ولی حداقل انسان آزاده و با انصاف باشند طبق یک اصل شناخته شده علمی انسان های تحصیل کرده از قواعد تحقیقاتی قانونمندی پیروی کنند و آیات قرآن را دقیقا بخوانند و تنها معیار سنجش خود را نظر گذشتگان هزار سال قبل قرار ندهند. اگر مامور و معذور نباشند که چشم بسته امیال دیگران را برای کوبیدن اسلام  تکرار می کنند. باید این قواعد را رعایت کنند.

قُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ- لَا أَعْبُدُ مَا تَعْبُدُونَ- وَلَا أَنتُمْ عَابِدُونَ مَا أَعْبُدُ- وَلَا أَنَا عَابِدٌ مَّا عَبَدتُّمْ- وَلَا أَنتُمْ عَابِدُونَ مَا أَعْبُدُ- لَكُمْ دِينُكُمْ وَلِيَ دِينِ-بگو ای کسانی که کافرید- من آنچه میپرستید نمی پرستم و آنچه می پرستم شما نمی پرستید و آنچه میپرستید نمی پرستم و شما هم پرستنده آنچه من می پرستم نیستید. دین شما برای خودتان و دین من هم برای خودم- بحث تعبد که یک اصل است، همه انسان ها چیزی را میپرستند. خود پرستی هم داریم.

همان بحثی است که سروش ادعا میکند اکنون کشف کرده  کلام خداوند را بنام خودش به ما قالب می کند و میگوید:
«بحث تعبد (یعنی پذیرش بی چون و چرا) همیشه وجود داشته و جزيی از انسان بودن ماست.(این جمله تا اینجا بدون داخل پرانتز، همان مفهوم سوره است و بقیه از خود سروش است) ما این مفهوم تعبد را همه جا می‌ بینیم. در علم، در فلسفه در هر چیز دیگری. جامعه همیشه همین جوری است. بیشتر مردم دنیا مقلد دانشمندان هستند.

وقتی می‌گویند زمین به دور خورشید می‌چرخد قبول می‌کنند. یا وقتی می‌گویند پنی‌سیلین فلان دسته بیماران را می‌کشد، می‌گویند حتما دلیلی وجود دارد دیگر! در دین و علم همینطور است. عامه‌ی مردم مقلد هستند. اما برای دیدن دلیل و منطق علمی، همانطور که به دانشمندان  برجسته مراجعه می ‌شود، در دین هم برای پیدا کردن جواب‌ها به فیلسوفان و متکلمان مراجعه می‌شود. درست نیست که به سراغ عقاید عوام رفت چون آن‌ها فقط  مقلد هستند. » این گفتار سروش است که عینا آورده شد.

 

ایشان متاسفانه کلمه تعبد و تقلید و تبعیت را با هم قاطی کرده و قبول کردن نظر دانشمندان را هم تعبد و تقلید میداند. میگوید ما این مفهوم تعبد را در همه جا می بینیم در علم، در فلسفه و در هر چیز دیگر .یعنی تعبد همان تقلید است. بعلاوه ایشان میگوید: دردین برای پیدا کردن جواب ها به فیلسوفان و متکلمان مراجعه میکنند که غلط است. فلاسفه برای جواب دادن به سوالات مردم نیستند آنها سعی میکنند مسائل پیچیده را با بازی کلمات یا فلسفه بافی جواب دهند

ولی برای خودشان نه مردم. مردم عامه به علماء دین مراجعه می کنند نه به متکلمان و فلاسفه. در بیش از هزار سال قبل متکلمان نقش ایفاء می کردند. واعظ و عالم دو مقوله جدا هستند. معلوم میشود که جناب ایشان هنوز در وادی  دوران باستان بسر می برد. ایشان را در آلمان در سمینار دانشجویان دقیقا میشناسم و در مناظره های ایشان با بنی صدر که در بازی با کلمات از حاج فرج (اسم مستعار قدیم ایشان) کم نمی آورد کلمات را افزار و حربه ای برای مبارزه کلامی بکار می بستند مانند بحث تعبد ایشان که در دو سطر غلط  بی شمار دارد. فلسفه بافی یعنی همین. فلاسفه جای خود را به دانشمندان علوم تجربی داده اند و از گود خارج شده اند. حال مشخص می شود که ایشان هم برای سوالات خود به متکلمان و فلاسفه قدیم مراجعه کرده اند و اصلا آیات قرآن را بررسی نکرده اند. این انسان ها در تاریخ بیشمارند و سوره کافرون هم درباره چنین انسان ها نازل شده است.

این مثال ها را میزنیم تا ذهن کسانی که از آنها تبعیت میکنند روشن شود البته نه خود آنها که به تعبیر قرآن

أَفَرَأَيْتَ مَنِ اتَّخَذَ إِلَهَهُ هَوَاهُ وَأَضَلَّهُ اللَّهُ عَلَى عِلْمٍ وَخَتَمَ عَلَى سَمْعِهِ وَقَلْبِهِ وَجَعَلَ عَلَى بَصَرِهِ غِشَاوَةً فَمَن يَهْدِيهِ مِن بَعْدِ اللَّهِ أَفَلَا تَذَكَّرُونَ-آیا دیده ای کسانی که هوای نفسانی خود را ( تصورات ذهنی) معبود خود قرار داده اند (یعنی عبد تفکرات خود شدن)، خداوند آنها را از راه علم گمراه  میکند و بر گوشها و دل هایشان (خواسته نفسانی آنها) و بر دیده گانشان پرده انداخته (تا حقایق را درک نکنند، از نعمت درک حقایق محرومند). آیا پس از گمراهی چه کسی بعد از خداوند او را هدایت میکند. آیا پند نمی گیرند .افلا تذکرون .همان هایی که مشارق و مغارب در قرآن را غیر علمی می دانند، صلب و ترائب را خلاف علم زیست شناسی می دانند، هفت آسمان و زمین را خرافات می دانند و وحی بر رسول اکرم را خواب رسولانه میدانند (برای علمی بودن این کلمات به مقاله های مشارق و مغارب و صلب وترائب مراجعه فرمایید). درک کردن ،علم و آگاهی می خواهد انسان نا آگاه که بهره ای از علوم تجربی ندارد و می خواهد آیات متشابه قرآن را که بر مبنای علوم تجربی بنا شده را بر اساس نظر گذشتگان که بر علم هزار سال قبل بیان شده و بدون مراجعه به آیات قرآن و تفکر و تدبر در آن تفسیر و نظر دهد به تعبیر آیه فوق همان کوران و کران و دل مردگان هستند که پرده بر قدرت ادراک آنها نهاده شده.

 

وَيْلٌ لِّكُلِّ أَفَّاكٍ أَثِيمٍ-وای برفک کنندگان حقایق که همه چیز را رد (فک -باطل کردن است ) می کنند. افاک رد کنندگان حقایق معنی میدهد نه دروغ گویان. يَسْمَعُ آيَاتِ اللَّهِ تُتْلَى عَلَيْهِ ثُمَّ يُصِرُّ مُسْتَكْبِرًا كَأَن لَّمْ يَسْمَعْهَا فَبَشِّرْهُ بِعَذَابٍ أَلِيمٍ-او کسی است که آیات خداوند بر او خوانده میشود و به گوش او میرسد ولی با حالت تکبر گویئ چیزی نشنیده است. این ها را به عذاب دردناکی بشارت ده .این آیه 7 سوره جاثیه است. قبل از این آیه 6 آیه از نشانه ها و آیات الهی را شرح میدهد که همه در سموات والارض وجود دارند و تمامی با علوم تجربی سروکار دارند.

جناب سروش در رد سماوات والارض و اینکه این کلمه نظر بطلمیوس بوده که همه قبول کرده اند که درست نبوده ظاهرا ایشان فقط نظر گذشتگان را بررسی کرده و آیات الهی را هم مطالعه نکرده و انتقاد میکند. تمامی انتقادات ایشان بر نظر عرفا، فلاسفه و روایات  گذشتگان هزار سال قبل استوار است نه آیات  قرآن. عین جمله ایشان در پاسخ به آیت الله سبحانی چنین می نویسند. کلام ایشان را با آیات خداوند درباره سماوات والارض مقایسه فرمایید

".ماجرای هفت آسمان از اينها هم روشن تراست. بدون استثنا همه مفسران پيشين، آن را به روانی و آسانی بر تئوریهای هيئت بطلميوس تطبيق می کردند (و چرا نکنند؟ همه ظواهر بر آن دلالت دارد) و فقط در قرن نوزدهم و بيستم است که مفسران جديد قرآن (عرب و غيرعرب) به  فکر تفسير تازه ای از اين آيات، آنهم در پرتو معارف جديد، می افتند و معانی مشکوک و تازه ای پيش می نهند." ایشان اینجا درست تشخیص داده اند درست در دو قرن اخیر مفهوم علمی هفت آسمان  روشن شده است و نظریه کهن رد شده  آیات قرآن را هم با نظریه جدید بررسی کنیم، شاید گذشتگان غلط برداشت کرده اند. ما انتقاد بر نظر گذشتگان داریم یا بر قرآن .این وَيْلٌ لِّكُلِّ أَفَّاكٍ أَثِيمٍ-شامل تمامی کسانی هم می شود که آیات به این روشنی واضحی را می شنوند و می بینند و میخوانند و درآنها تفکر و تعقل نمی کنند و راه خود را که تبعیت از تصورات ذهنی یادگار گذشتگان یا علم هزار سال قبل که بر باور آنها نشسته است را ادامه میدهند و با تکبر و تعصب بر تصورات ذهنی خود سماوات والارض را که اساس بقاء حیات در زمین است همچنان با خرافات و ذهنیت خود تفسیر میکنند. ما با آنها هم کاری نداریم که برای آنها سخت است دست از باور خود کشیدن و خطاب را به جوانان روشن ضمیر و تشنه حقایق قرآن و دانشجویان عزیزی که خیالات امثال سروش را در دانشگاه میشنوند و خود به مطالعه آیات قرآن نمی پردازند. آیاتی که به وَيْلٌ لِّكُلِّ أَفَّاكٍ أَثِيمٍ-ختم شده را با هم مرور میکنیم .انشاءالله مثمر ثمر واقع گردد. قبل از اشاره به این آیه مطلبی را عرض کنم برخی از شخصیت های مذهبی امثال سروش را جزء روشنفکران اسلامی آورده اند. روشنفکر بودن در موضوعی به معنی این است که شخص آن موضوع را قبول دارد ولی میخواهد با بینش نو آن را عرضه بدارد. کسی که نظر گذشتگان را در مورد سماوات ،مشارق، صلب و ترائب و سایر را عین آیات قرآن میداند و آن را رد میکند و وحی را بر اساس آنچه قرآن بیان می فرماید قبول ندارد. نمی تواند مسلمان باشد که بخواهد روشنفکر اسلامی باشد.

تَنزِيلُ الْكِتَابِ مِنَ اللَّهِ الْعَزِيزِ الْحَكِيمِ- إِنَّ فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ لَآيَاتٍ لِّلْمُؤْمِنِينَ- آيَاتٌ لِّقَوْمٍ يُوقِنُونَ- وَاخْتِلَافِ اللَّيْلِ وَالنَّهَارِ وَمَا أَنزَلَ اللَّهُ مِنَ السَّمَاءِ مِن رِّزْقٍ فَأَحْيَا بِهِ الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا وَتَصْرِيفِ الرِّيَاحِ آيَاتٌ لِّقَوْمٍ يَعْقِلُونَ- تِلْكَ آيَاتُ اللَّهِ نَتْلُوهَا عَلَيْكَ بِالْحَقِّ فَبِأَيِّ حَدِيثٍ بَعْدَ اللَّهِ وَآيَاتِهِ يُؤْمِنُونَ-
این کتاب (قرآن مجید) از خداوند عزیز نازل شده- به درستی که هر آن چه  در سماوات والارض است آیاتی هستند برای مومنین- از جمله خلق شما و پراکندگی دابه  یا ریز جنبندگان آیاتی هستند برای اهل یقین- و همچنین اختلاف شب و روز و رزقی که از سماء نازل میشود که خاک مرده را زنده می گرداند (زمین بایر و لم یزرع را سبز و خرم میکند) و چرخش باد ( برای حرکت ابر ها، پراکنش بذر گیاهان و تثبیت غلظت اکسیژن و دلائل دیگر طبیعی) هم برای اهل تعقل و تفکر آیاتی هستند- این ها آیاتی هستند از خداوند که برای تو میخوانم که حقیقت دارد. حال به کدام یک آیاتی که نام بردم یا حدیث بعد الله (قرآن مجید که اول این آیات فرمود از طرف خداوند نازل شده) ایمان می آورند و سپس این آیه می آید عجیب است دقت فرمایید. دنیائی مطلب دارد. سموات والارض جایی است که انسان در آن خلق شده، باران از آن نازل میشود ریز جنبندگان در فضای آن (هفت جو زمین و زمین) به بقاء حیات مشغولند، گردش باد و اختلاف شب و روز در آن  قرار داده  شده. وَيْلٌ لِّكُلِّ أَفَّاكٍ أَثِيمٍ-وای بر فک کنندگان حقایق آیات(این آیات نشانه های خداوند در طبیعت) که: يَسْمَعُ آيَاتِ اللَّهِ تُتْلَى عَلَيْهِ ثُمَّ يُصِرُّ مُسْتَكْبِرًا كَأَن لَّمْ يَسْمَعْهَا فَبَشِّرْهُ بِعَذَابٍ أَلِيم-آیات خداوند را که برایشان خوانده میشود یا به گوش آنها میرسد. میشنوند ولی متکبرانه بر موضع خود باقی میمانند (گوئی نشنیده اند) آنها را به عذابی دردناک بشارت ده. وَإِذَا عَلِمَ مِنْ آيَاتِنَا شَيْئًا اتَّخَذَهَا هُزُوًا أُوْلَئِكَ لَهُمْ عَذَابٌ مُّهِينٌ-وهنگامی که چیزی از آیات ما را بدانند آن را به مسخره می گیرند آنها عذابی خفت آورخواهند داشت.

این افراد چه کسانی میتوانند باشند گویا خداوند هم اکنون با ما سخن می گوید نه در 1400 سال پیش .در 1400 سال پیش مفاهیم هفت جو زمین و نقش آن در بقای حیات روی زمین و همچنین نقش بند پایان بویژه حشرات  که  جمعا حدود 85 درصد ریز جنبندگان را تشکیل میدهند و در خاک وزیر خاک –تحت الثری-حیات و بقای آن را رقم میزنند مشخص و قابل بحث نبود  به مقاله دابه وبقائ حیات در زمین مراجعه فرمایید

موضوعی نبود که تاثیر در ایمان افراد بگذارد. اختلاف شب و روز حدود یک الی دو قرن است است که برای علم تجربی روشن شده که محور زمین حدود 23 درجه نسبت به مدار عمودی که زمین  دور آن میچرخد منحرف شده و ثابت مانده است و عامل اصلی اختلاف شب و روز و بقای  حیات است و یا نقش چرخش باد در انتقال و بارآوری ابرها و ریزش باران و پراکندگی بذر گیاهان مسئله قابل فهم و درکی نبود و جالب است که در این آیه که اختلاف شب و روز و بارش باران و چرخش باد آمده همه را به تفکر و تعقل در این آیات دعوت میکند. بنابراین براساس این آیات سموات والارض همین جو زمین است که موضوعات مطرح شده درآن قراردارد. آیا خلقت انسان و ریز جنبندگان در هفت آسمان بطلمیوس میباشند کمی عقل خودمان را بکار بگیریم. عرفا  و فیلسوفان قرن ها با بازی کلمات ما را مشغول کرده اند و بهره خود می برند. اینها استاد بازی با کلمات هستند ولی خودشان متوجه نقیض در جملات خود نیستند. در عصر شکوفایی علوم تجربی کسی که کوچکترین اطلاعی از علم تجربی داشته باشد و این آیات را مطالعه کند و باز هم به گفتار خداوند ایمان نیاورد که اینها وحی ازجانب خداوند است و نه خواب رسولانه مستحق همان وَيْلٌ لِّكُلِّ أَفَّاكٍ أَثِيمٍ است. افرادی که توجه به این آیات نمیکنند دو فرقه هستند.

اول امثال جناب سروش و کسانی که نقد اسلام را می نویسند که از ابتدا ایمان نداشته اند و ضدیت خود با خداوند را بروز داده اند و می دانند که حقایق علمی فراوانی در قرآن است و غرب بر این موضوع آگاه است  که  اگر واقعیت های علمی قرآن روشن شود جایی برای سایر ادیان در غرب باقی نمی ماند لذا دست بکار شده اند عده ای داعش میتراشند  تا آبروی اسلام را ببرند وعده ای هم وظیفه دیگری بر عهده دارند تا افکار جوانان که به قرآن آشنا نیستند و حال مطالعه قرآن را ندارند را از راه گمراه سازند.

گروه دوم که دست کمی از این گروه ندارند دوستان نا آگاه هستند که بر افکار پوسیده و قدیمی خود چنگ زده اند و حاضر نیستند تصورات ذهنی خود را فدای قرآن کنند. در این ردیف آیات دو آیه پائین تر میفرماید-

وَآتَيْنَاهُم بَيِّنَاتٍ مِّنَ الْأَمْرِ فَمَا اخْتَلَفُوا إِلَّا مِن بَعْدِ مَا جَاءهُمْ الْعِلْمُ بَغْيًا بَيْنَهُمْ إِنَّ رَبَّكَ يَقْضِي بَيْنَهُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فِيمَا كَانُوا فِيهِ يَخْتَلِفُونَ-دلائل روشنی در امردین به آنها عطا کردیم و جز بعد از آنکه  علم  برایشان آمد (علوم تجربی حقایق آیات را روشن کرد) از روی رشک و رقابت با همدیگر در امر دین (از اول آیه تا کنون در باره  آیات متشابه در کنار قرآن بحث می کند) بازهم اختلاف را رها نمی کنند، (حتی زمانی که علم حقانیت آیات را بیان کرد باز هم اختلاف خود را رها نکردند) قطعا خداوند در روز قیامت آنانی که این اختلافات را در امر خداوند ایجاد کرده و می کنند –کانوا یختلفون –مورد حسابرسی قرار می دهد. آیات  قرآن را بدون پیش داوری بخوانیم و در آنها تفکر و تعقل کنیم و علوم تجربی را برای تاویل آنها بکار بگیریم. سید محمد تقوی اهرمی اردیبهشت1397-ویرایش جدید خرداد 1399

 

اضافه کردن نظر


کد امنیتی
تازه کردن

معرفی سایت حشرات ایران از همین نویسنده

لیست آخرین مقاله های اضافه شده

آمار بازدیدکنندگان

246393
Today
Yesterday
This Week
Last Week
This Month
Last Month
All days
2592
3084
8600
224799
38373
36852
246393

Your IP: 3.237.66.86
Server Time: 2020-11-24 21:13:20
امارگیر سایت