ویژگی ها

تفسیر ایه نور با نگرش نو و علمی

تفسیرآیه نوربا نگرش نو وعلمی

آیه نوریکی ازجمله آیات متشابه است که درآن مفاهیم علمی والائی نهفته است. درقرآن دو نوع  آیات وجود دارد نوع اول محکمات هستند که اصل و پایه قرآن برآن قرار دارد و روشن و واضح هستند و نیاز به  تآویل ندارند مانند اندرزها، داستان ها برای راهنمائی، تاریخ و حوادث گذشتگان برای عبرت گرفتن، اصول اعتقادی مانند قیامت، توحید، معاد، ارسال پیامبران وامثالهم. مطالعه این گونه آیات نیاز به اطلاعات قبلی درباره آنها را دارد تا به بصیرت فهم آنها برسیم و این بکمک روایات و احادیث و مفسرین، مطالب آنها  قابل  فهم میشود یعنی نیاز به تآویل ندارند ولی به  تفسیرنیازمندند. مثلا نیاز به متخصصین علوم طبیعی ندارند ولی به متخصصان علوم انسانی و معارف اسلامی نیازدارند. البته داستان هائی بصورت هدفمند برای بیان یک موضوع علمی هم درقرآن وجود دارند مانند آوردن تخت بلقیس دربرهه ای از زمان در داستان حضرت سلیمان که مفهوم والای علمی دارد که نیاز به مقاله جداگانه ای است یا مشارق و مغارب در داستان سفر ذوالقرنین-اینجا کلیک کنید.

 

نوع دوم آیاتی هستند که با علوم طبیعی مثلا فیزیک، شیمی یا زیست شناسی و... پیوند نا گسستنی دارند. این ها آیات متشابه اند. خداوند تبارک و تعالی برای نشان دادن قدرت خود درخلقت انسان، کیهان، هفت آسمان که آنرا شاهکار خلقت خود مینامد و به خود تبارک الله احسن الخالقین میگوید و سایرمظاهر مادی در لابلای کلمات خود اشاراتی بصورت تمثیل و تشابه آنهم کوتاه  و مختصر بیان فرموده  برای تشحیذ ذهن که نیاز به تفکر و تعقل خواننده دارد. خدا میخواهد با انتخاب کلماتش حقایق را به اثبات برساند- و یرید الله ان یحق الحق بکلمته. خداوند با انتخاب کلمات حساب شده مطالب را برای انسان بیان میکند و این کلمات با گذشت زمان ماهیت مفهومی خود را پیدا میکنند. متشابهات ریشه درعلوم طبیعی دارند و با معارف اسلامی و فلسفه نمی توان به مفهوم آنها دست پیدا کرد. این موضوع به وضوح در آیه 7 آل عمران بیان شده است.


هُوَ الَّذِيَ أَنزَلَ عَلَيْكَ الْكِتَابَ مِنْهُ آيَاتٌ مُّحْكَمَاتٌ هُنَّ أُمُّ الْكِتَابِ وَأُخَرُ مُتَشَابِهَاتٌ فَأَمَّا الَّذِينَ في قُلُوبِهِمْ زَيْغٌ فَيَتَّبِعُونَ مَا تَشَابَهَ مِنْهُ ابْتِغَاء الْفِتْنَةِ وَابْتِغَاء تَأْوِيلِهِ وَمَا يَعْلَمُ تَأْوِيلَهُ إِلاَّ اللّهُ وَالرَّاسِخُونَ فِي الْعِلْمِ يَقُولُونَ آمَنَّا بِهِ كُلٌّ مِّنْ عِندِ رَبِّنَا وَمَا يَذَّكَّرُ إِلاَّ أُوْلُواْ الألْبَابِ
اوست كسى كه اين كتاب را برتو فرستاد که در آن آيات محكم و صریح است آنها اساس كتابند و ديگر آیات متشابهاتند، اما كسانى كه در دلهايشان انحراف است براى برای ایجاد شبه و فتنه، از تاویل متشابه آن (آیه متشابه) پيروى مى‏كنند، درحالیکه تاويل این چنین آیات را جز خدا و دانشمندان علوم كسى نمیداند آنها می‏گويند ما به همه آن آیات ايمان آورديم ازهمه جانب پروردگارماست و جز خردمندان كسى متذكر نمیى‏شوند-7 آل عمران


درارتباط با تآویل علامه طباطبائی درتفسیرالمیزان می نویسد: "تآویل حقیقت خارجی است که موجب گردیده تا تشریع حکمی گردد یابیان معرفتی شود یا حادثه ای بازگو گردد وآن حقیقت چیزی نیست که بیانات قرآن ازآن نشآت گرفته و ظهور یافته است و نیز اثری از آن است که به گونه ای از آن حکایت دارد و بدان اشاره مینماید: وی در تفسیرآیه 35 سوره اسرائ آورده:  تآویل یک امر خارجی و اثر عینی است که بر فعل خارجی آنان مترتب می گردد زیرا تآویل یک امر خارجی است که مآل  و مرجع یک امر خارجی دیگر قرار می گیرد. (جلد 3 ص 53) متشابهات در قرآن برای موضوعاتی درنظر گرفته شده که حقیقت آن برای بشر بالاخره روشن خواهد شد ."


خداوند کائنات، هفت آسمان(جو زمین) و زمین به عنوان یک مجموعه متشکل از انسان و حیات بر روی آن و تمامی موجودات زنده را براساس قوانین علمی خلق کرده است. قوانین فیزیک و شیمی را بعنوان امر خود در بدوا خلقت درکیهان قرارداد و او عالم (دانای) مطلق است پس نمی توان انتظار داشت که خدا کلامی برخلاف علم بگوید. دلیل اینکه ما نتوانسته ایم به زوایای علمی قران دست پیدا کنیم دلیلش داشتن عینک نا مناسب است با پیش داوری قبلی و ذهنیات قدیمی دنبال کشف مفاهیم علمی آن هستیم و تمامی ذهن ما متوجه آن میشود که چطور قرآن را با آن ذهنیت قدیمی توجیه کنیم و میکنیم و با اینکه تخصصی در زمینه علوم فیزیک و اخترشناسی نداریم به خود جرآت می دهیم و به تاویل قرآن میپردازیم و متاسفانه دانشمندان فیزیک و زیست شناسی جرآت نکرده اند و یا نخواسته اند به بررسی علمی یک موضوع بپردازند بتصوراینکه به مطلبی بربخورند و تزلزل درایمانشان ایجاد شود. در صورتیکه خداوند که بنده خود را خلق کرده و او را خوب میشناسد میفرماید افلا یتفکرون، افلا یتد برون، افلا یعقلون و بسیار تذکرات دیگر بعلاوه میفرماید هر وقت میخواهید قرآن بخوانید اول از شر وسوسه های شیطانی که همان پیش داوری های غلط ذهنی است به خدا پناه بیاورید تا دچارتزلزل در ایمان نشوید. بنابراین:


متشابهات کلماتی هستند که خداوند متعال برای رساندن یک واقعیت علمی و برای فهم انسان از آن استفاده کرده است .بطور مثال نور در قران دارای چند معنی است نور بمعنی روشنائی مقابل تاریکی، نوربه معنی هدایت، نور به معنی نورمقابل  ظلمات ، نوربه معنی انرژی، نوربه معنی نورعلی نور یعنی نورذاتی خدا که انرژی ما فوق انرژی مادی است یا انرژی ناب که در ثانیه ده به توان منهای 43 ثانیه در بدیع السموات و الارض بروز کرد که از ذات خدا سرچشمه گرفت -اینجا کلیک کنید. حالا ما از کجا بدانیم با کدام نورسر و کار داریم روش تفسیر قران به قران (ازعلامه طباطبائی) و روش آشنائی با سیاق آیات ( از شهید مطهری) و سایرین به ما کمک میکنند. از همین آیه نور در قرآن کمک میگیریم .آیه 35 سوره نور میفرماید:


اللَّهُ نُورُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ مَثَلُ نُورِهِ كَمِشْكَاةٍ فِيهَا مِصْبَاحٌ الْمِصْبَاحُ فِي زُجَاجَةٍ الزُّجَاجَةُ كَأَنَّهَا كَوْكَبٌ دُرِّيٌّ يُوقَدُ مِن شَجَرَةٍ مُّبَارَكَةٍ زَيْتُونِةٍ لَّا شَرْقِيَّةٍ وَلَا غَرْبِيَّةٍ يَكَادُ زَيْتُهَا يُضِيءُ وَلَوْ لَمْ تَمْسَسْهُ نَارٌ نُّورٌ عَلَى نُورٍ يَهْدِي اللَّهُ لِنُورِهِ مَن يَشَاءُ وَيَضْرِبُ اللَّهُ الْأَمْثَالَ لِلنَّاسِ وَاللَّهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ"
خدا نورآسمانها و زمين است مثل نوراو چون چراغ دانى است كه در آن چراغى و آن چراغ در شيشه‏ اى است آن شيشه گويى ستاره ای درخشان است كه  از درخت‏ خجسته زيتون كه  نه شرقى است و نه غربى افروخته میى‏شود نزديك است كه روغن آن هر چند بدان آتشى نرسيده باشد روشنى بخشد نورعلی النوراست‏ خدا هر كه را بخواهد با نورخويش هدايت مى‏كند و اين مثلها را خدا براى مردم می زند و خدا به هرچيزى داناست.

این ترجمه جمله به جمله آیات است به فارسی. اگر بخواهیم در این آیه  تفکر و تعقل کنیم می توانیم به مفهوم واقعی آن دست یابیم

مطلب اصلی این است که خداوند نور کائنات است اللَّهُ نُورُ السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضِ. بقیه آیه میخواهد نورخداوند را برای ما تعریف کند. با توجه  باینکه در زمان نزول آیات فقط  یک مفهوم نور مطرح بود، نور یعنی روشنائی. خداوند با انتخاب کلمات در قالب تمثیل نور خود را توصیف میکند. امروزه میدانیم که نور مفاهیم دیگری هم دارد. انرژی هسته ای نوردارد و شمع هم نوردارد کلمه انرژی به مفهوم نور اخیرا و حدود یکصد سال قبل درادبیات علمی بشر راه یافت. پس انتخاب کلمات طوری هدفمند در آیه گذاشته شده که در زمان حال میتوانیم برداشت مطابق علم را از آن بیرون اوریم .

نو اندیشی یعنی نگرش به آیات علمی یا  کلمات متشابه با دید امروزی .اگربا تفکرات ذهنی قدیمی بخواهیم آیه را همچنان تشریح نمائیم ایجاد شبه کرده ایم. خداوند متعال دراین آیه دو مطلب را میخواهد بیان کند.

اول خداوند نور کائنات است و این نورذاتی خدا است. حال از چه  نوع است، از نوع نوری است که فوتون دارد و نه نوری که از آتش که  با روغن زیتون نورانی میشود به وجود می آید. نوع  که  مشخص شد حالا میفرماید نور خدا نوری است مانند  نور ستاره درخشان دری، این نوراز سنخ نورستاره است به مفهوم امروزی انرژی هسته ای است ولی نور خداوند این انرژی نیست بلکه ما فوق انرژی است. ما فوق انرژی مادی. انرژی ناب که کیهان از پدید آمد. نور علی النور، انرژی ما  فوق انرژی. این مفهوم کلی این مثل است. اول نور ذاتی خداوند برای تشحیذ ذهن. سپس نور خداوند نور هدایتی هم است که مشمول هدایت کل شیئ میگردد. اینکه خداوند میفرماید درهمه جا حضوردارد و از رگ گردن هم به تو ای انسان نزدیک تر است همین نور هدایتی است که توسط فوتون ها هدایت و مدیریت جهان مادی و موجودات زنده از جمله انسان را بر عهده دارد.


خدا نورکاتنات است مثل نور او به نوری میماند از جنس نورستاره پر نور دری یعنی از جنس انرژی که از تشعشعات هسته ای ناشی میشود نوری که ستاره درخشان دری میدهد جنس انرژی است مثال چراغ و چراغدان و روغن زیتون این را میرساند که نوراز نوری نیست که با روغن زیتون نورانی شود از جنس این آتش نیست چرا که بدون که آتش به روغن برسد نور میدهد نور خدا را مکان فرا نمیگیرد لا شرقیه و لا غربیه . خدا این مثال ها را برای مردم میزند تا بدانند که خدا علمش همه کائنات در برمیگیرد کل شیئ درقرآن معنی عالم مادی را میدهد یعنی کیهان (همه اشیائ مادی ). ما در تمثیلی مفهوم آن را باید درک کنیم موضوع تمثیل هدف نیست درآن نباید توقف کنیم بقول علامه طباطبائی رحمه الله علیه "وآن حقیقت چیزی نیست که بیانات قرآن از آن نشآت گرفته است " باید توجه کنیم خداوند چه میخواهد بگوید. به روغن زیتون و چراغ دان و چراغ در شیشه پرداختن و بحث را گسترش دادن هدف آیه نیست. اصل موضوع را در ایات متشابه باید جستجو کنیم. تعقل اینجا بدرد میخورد. برای فهم نورذاتی خداوند باید از آیات دیگر کمک بگیریم و این همان نورالسموات والارض است. نوری است که اگر بر کوه نازل شود کوه زیربارآن پودر میشود چرا که صمد است واحدقل هوالله احد الله الصمد. چگالی نور بی نهایت زیاد است و فشرده و توپر است. درست مانند همان نوری که درآغاز ابداع کیهان و در زمان پلانک و درلحظه بیگ بانگ بروز کرد واز ذات احدیت سرچشمه گرفت. برای روشن شدن بیشتر این بحث علاقمندان میتوانند به دو مقاله - خلقت کیهان در شش روز از نظر علم و قران وخلقت کیهان از خداوند احد و صمد آغاز شد مراجعه فرمایند .سید محمد تقوی اهرمی مرداد 1395ویرایش جدید بهمن 1397

 

اضافه کردن نظر


کد امنیتی
تازه کردن

لیست آخرین مقاله های اضافه شده

امارگیر سایت