مقدمه نوشتار
کلمات سماوات والارض وما بینهما این تصور را ایجاد کرده که در قرآن به موجودات خارج از زمین و در کیهان اشاره فرموده و این تصورات از برداشت غلط مفهوم سموات والارض ناشی شده است تا جائی که اکثر مفسرین و مترجمین این موضوع را بر باور خود گنجانده اند و این از اثرات باقیمانده جهان تخیلی بطلمیوسی است که در اذهان باقی مانده است. عدم توجه به سیاق آیات و آیات قبل و بعد و موضوعی که قرآن دارد مطرح می کند باعث شده تمامی چهارچوب جهان بینی مترقی و علمی قرآن دستخوش تصورات ذهنی غلط ما قرار گیرد. سماوات و الارض در قرآن دارای دو مفهوم است کیهان و جو هفت طبقه زمین و زمین. آیاتی که فاطر السموات والارض و بدیع السموات و الارض و خلقت سموات والارض در شش روز (روی مطالب کلیک فرمایید ) در آن مطرح شده به معنی کیهان و چگونگی خلقت آن است و سایر آیات که سموات والارض آمده به مفهوم مجموعه سماء زمین و زمین است و سماء گاهی به صورت جمع هفت طبقه جو آورده شده و در مواردی هم سبع السموات هفت سماء و زمین. کلمه و ما بینهما در آیاتی که معنی کیهان را می دهد مفهوم موجودات زنده از آن استنباط نمی شود. کلمه دابه هم منظور ریز جنبندگان در بین سماء (جو باران زا) و زمین و تحت الثری و زیر خاک یعنی در مجموعه حیات زمین است. حیات و قیامت دو موضوع مورد نظر قرآن است. مثلا در آیه رب السموات و الارض و رب المشارق. رب المشارق ماهیت معنی سموات والارض را روشن می کند. مشارق و مغارب در کره زمین و در دو طرف خط استوا و در قطب شمال و قطب جنوب منظور است و واقعیتی موجود در کره زمین است. خداوند تمثیل های مشهود و قابل دیدن را برای ما مثال میزند. حیات زمین به جو هفت طبقه آن وابسته است. أَأَنتُمْ أَشَدُّ خَلْقًا أَمِ السَّمَاء بَنَاهَا- رَفَعَ سَمْكَهَا فَسَوَّاهَا-خلقت آنان مهم تر است یا سمائی که خداوند آن را بنا کرد و سقفش را بالا برد و آن را سامان داد. سماوات العلی هم منظور همین جو زمین است. نمونه این قبیل آیات که سماوات و الارض جو زمین است فراوان است. ما خیلی کوتاه به چند آیه نمونه در مفاهیم کیهان و جو زمین اشاره می کنیم.
خلقت کیهان و کلمه و ما بینهما
خداوند بدیع السموات و الارض خدای ایجاد کیهان از عدم و به تعبیر علم اختر شناسی از هیچ. کیهان از احدیت و صمدیت ایجاد شد و سپس خداوند آن را منبسط یا باز کرد فاطر السموات و الارض تا این جا کیهان هنوز خلق نشده و قرآن از کلمات بدیع و فاطر استفاده کرده است. وقتی کیهان از نقطه بی نهایت کوچک و چگال یا صمد و از نور ذات خداوند که نور علی النور است یا انرژی ناب ایجاد شد هنوز ماده ای وجود نداشت همه در هم ادغام و هویت واحد در هم تنیدگی داشتند، محدوده انرژی ناب که می خواهد به ذرات بنیادی بدل شود علم به آن محدوده پلانک می گوید و قرآن محدوده ابداع از عدم که می توانیم همان هیچ بنامیم محدوده بین ماده و ماوراء ماده و به محض باز شدن یا انبساط کسری از ثانیه بعد از بیگ بنگ ماده شروع به خلق شدن می کند و تا ماده استقرار یابد و کیهان عرض اندام نماید چند دوره زمانی لازم دارد. اینجا خداوند از کلمه خلق الاسموات و الارض فی سته ایام نام می برد خلقت کیهان در شش روز. شش دوره از نظر زمانی کوتاه است و با تغییر حرارت نوترون ها به پروتون ها تبدیل می شوند تا نسبت هسته اتم هیدروژن به هلیوم 75 درصد اتم هیدروژن و حدود 25 درصد اتم هلیوم.
بعد از حدود سیصد هزار سال و با سردشدن فضا به حدود چند هزار درجه الکترون ها به هسته این اتم ها می پیوندند اتم های این دو عنصر تشکیل می شوند. در اینجا خلق ماده صورت می پذیرد . پروفسور واینبرگ فیزیکدان برجسته این شش دوره را تا تشکیل اتم های هلیوم وهیدروژن بر شمرده. از این جا به بعد دیگر خلقی در کار نیست و اتم های هیدروژن و هلیوم با هم جوشی هسته ای و با کمک سیاه چاله ها ( برای مکش این اتم ها و فشردگی و همجوشی هسته ای) و برنامه ریزی یا نرم افزار گذاشته شده در کیهان که امر خداوند است ستارگان و سیارات ایجاد می شوند. خلق و امر در ایجاد کهکشان ها دخالت دارند. خلق ماده است همان دو اتم ساختار اولیه کیهان و امر قوانین جاریه طبیعت و نرم افزار تعبیه شده در کیهان. در سه آیه از هفت آیه ای که در باره خلقت کیهان در شش دوره است کلمه و ما بینهما آمده که همان کهکشان ها و ستارگان هستند و هیچگونه معنی موجودات زنده نمی دهد. امر خدا و نقش آن در ساختار مادی کیهان
إِنَّ رَبَّكُمُ اللَّهُ الَّذِي خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ فِي سِتَّةِ أَيَّامٍ ثُمَّ اسْتَوَىٰ عَلَى الْعَرْشِ يُغْشِي اللَّيْلَ النَّهَارَ يَطْلُبُهُ حَثِيثًا وَالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ وَالنُّجُومَ مُسَخَّرَاتٍ بِأَمْرِهِ ۗ أَلَا لَهُ الْخَلْقُ وَالْأَمْرُ ۗ تَبَارَكَ اللَّهُ رَبُّ الْعَالَمِينَ-اعراف54 رب شما کسی است که کیهان را در شش روز(مرحله) آفرید و سپس به مدیریت آن پرداخت شب و روز به دنبال هم مکررا ظاهر میشوند خورشید و ماه و ستارگان را با امر خود تسخیر نمود و بدانید که خلق و امر به خدا تعلق دارد تبارک الله رب العالمین. دقیقا همان تعریفی که در بالا داشتیم که برگرفته از همین آیه است. وما بینهما همان ، ستاره ها و منظومه شمسی که جزء کیهان بشمار می آیند همه بعد از خلق کیهان و در مدیریت آن ثُمَّ اسْتَوَىٰ عَلَى الْعَرْشِ به تسخیر امر خداوند در می آیند
با مقایسه با سایر آیات متشابه که اشاره به خلقت کیهان نموده به جای زمین (شب و روز)، خورشید، ماه وستارگان کلمه و ما بینهما آورده شده است
خلقت زمین و جو آن
انسان هدف آفرینش خداوند است. خداوند انسانی را می خواهد که با اختیار خود مانند سایر موجودات که عامل اختیار و تفکر ندارند و بر فطرت ذاتی خدائی همچنان استوارند باشد و انسا ن در بوته آزمایش الهی قرار گرفته و اعمال او کنترل می شود و برای انسان های مومن و متقی برنامه دارد .چه برنامه ای نمی دانیم و این برنامه ریزی خداوند است. محل آزمایش انسان سماوات و الارض است زمین و جو هفت طبقه آن و تمامی نشانه ها و آیات که مشهود و در برابر چشمان ما قرار دارند را مکررا به ما یاد آوری می کند. خداوند سیستمی در این سماوات و الارض بنا کرده تا حیات زمین تا وقت معینی پایدار بماند و هر وقت انسان شروع به تخریب حیات کرد شماره معکوس بر داشتن حیات در زمین رقم می خورد.
در این جو و زمین دریا، باد و ابر و باران و سایر آیات دیگر مانند چهارپایان، کشتی و همه را مسخر انسان کرد. مسخر کردن یعنی در اختیار داشتن و از امکانات آن استفاده کردن است.
اللَّهُ الَّذِي سخَّرَ لَكُمُ الْبَحْرَ لِتَجْرِيَ الْفُلْكُ فِيهِ بِأَمْرِهِ وَلِتَبْتَغُوا مِن فَضْلِهِ وَلَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ-خداوند است که دریا مسخر شما قرار داد که با قوانین جاریه در دریا که فیه بامره است استفاده کنید و آیه بعد تمامی آنچه در سموات والارض است هم تسخیر شما کرد
وَسَخَّرَ لَكُم مَّا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ جَمِيعًا مِّنْهُ إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَاتٍ لَّقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ-و (دنبال و ادامه آن آیه است)هر چه در سماوات و الارض هم وجود دارد نیز مسخر شما کرد جمیعا منه همه از خدا است این ها آیاتی است برای کسانی که با عقل و فکر خود کار می کنند (و نه با فکر و عقل گذشتگان). این آیه چه مفهومی را بیان می کند. همه مفسرین و مترجمین در این آیه از روی سماوات و الارض می پرند و کوتاه از آن رد می شوند، بدون اینکه درنگی در مفهوم آن نمایند. این سموات والارض که به تسخیر انسان درآمده سماوات و الارض جو زمین و زمین است. طبقات پوست پیازی جهان کهن نیست. مسلما با کمی تفکر این موضوع حل می شود. سموات والارض مانند کشتی قابل دسترس و بهره برداری است و سماء باران می بارد و حیات را تداوم می بخشد و باد هواپیما را به کمک قانون نیرو پیش می برد و ماهواره را در طبقات بالاتر سماء قرار می دهند .از جو زمین که سماوات باشد عبور و به ماه سفر می کنند. بنابراین این جو هفت طبقه زمین و زمین است که حیات را در بر دارد.
وَخَلَقَ اللَّهُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ بِالْحَقِّ وَلِتُجْزَى كُلُّ نَفْسٍ بِمَا كَسَبَتْ وَهُمْ لَا يُظْلَمُونَ جاثیه 45- خداوند این سموات والارض را به حق آفرید تا پاداش عمل هر نفسی را بدهد و به کسی ظلم نم یشود. اینجا هم سماوات و الارض همین محدوده حیات است که انسان در آن اعمال خود را انجام می دهد.
أَوَلَمْ يَتَفَكَّرُوا فِي أَنفُسِهِمْ مَا خَلَقَ اللَّهُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ وَمَا بَيْنَهُمَا إِلَّا بِالْحَقِّ وَأَجَلٍ مُّسَمًّى وَإِنَّ كَثِيرًا مِّنَ النَّاسِ بِلِقَاء رَبِّهِمْ لَكَافِرُونَ 8 روم
آیا با خود فکر نمی کنند که خدا سماوات و الارض و ما بینهما را به حق آفریده و دارای اجل مشخصی است و انسان های زیادی به لقاء خداوند کافرند. این سموات والارض هم که محل کنترل اعمال انسان است ولی بسیاری باور ندارند. چرا حیات را خداوند در چهار چوب سموات والارض آفریده است. وما بینهما معنی موجودات زنده نمیدهد (تمام چیزهائی که در ساختار مادی آن شرکت دارند) ودر ثانی در درون حیات زمین است و نه در کیهان سوره طه هم آیات جالبی دارد.
ما انزلنا عليك القرآن لتشقى- الا تذكره لمن يخشى- تنزيلا ممن خلق الارض و السموات العلى- الرحمن على العرش استوی- له ما فى السموات و ما فى الارض و ما بينهما و ما تحت الثرى- و ان تجهر بالقول فانه يعلم السر واخفى- قرآ ن را به تو نازل نکردیم که در رنح افتی جز یاد آوری بیم کننده ای بیش نیست و از جانب خداوند الارض وسماوات رفیع فرستاده شده خدای رحمت دهنده که به مدیریت آن پرداخت. هرچه در سموات والارض و میان این دو و زیر خاک است (دلیلی بر اینکه سماوات والارض همین جا است که به زیر خاک ختم می شود که غوغای حیات در دل این تحت الثری نهفته است. بند پایانی که 80 در صد موجودات زنده را تشکیل می دهند و حیات به فعالیت آن ها وابسته است) به او تعلق دارند اگر سخن نهان یا آشکار بگوئی او آن را می داند- آیه زیر را بگذاریم کنار این آیات تا مفهوم سماوات العلی روشن شود.
أَأَنتُمْ أَشَدُّ خَلْقًا أَمِ السَّمَاء بَنَاهَا- رَفَعَ سَمْكَهَا فَسَوَّاهَا -آیا خلقت آن ها مهم تر است یا سماء که بنا کرد و سقف آن را رفیع و بالا برد و سپس سامان داد که همان الرحمن علی العرش استوی است.سموات العلی جو زمین است که حیات را در آن قرار داد و خداوند کیهان را آفرید تا حیات را در جو زمین وزمین ایجاد کنند
اولم ینظروا فی ملکوت السموات و الارض و ما خلق الله من شیئ و ان عسی ان یکون قد اقترب اجلهم فبای حدیث بعده یومنون-اعراف 185 آیا در ملکوت سماوات والارض نگاه نمی کنید چه چیز هائی که خدا خلق کرده و چه بسا اجل آنها نزدیک باشد ( مانند انقراض بسیاری از گونه ها مانند اسب وخر وقاطر که دوره آنها بسر رسیده و در حال انقراض هستند و یا یخ های قطبی شمال که به مرور دارند به اجل خود نزدیک می شوند و موارد بیشمار دیگر) پس به چه چیز ایمان می آورند این همه ادله و شواهد وجود خداوند.
کاین من آیه فی السموات والارض یمرون علیها و هم عنها معرضون – یوسف 105چه بسیار آیات در سموات والارض هست که همین طور بر آن ها بدون توجه و نگاه کردن می گدرند وتوجه نمی کنند
آیه بعد استقرار دابه را مثال میزند که همه آیات مشهود خدا هستند و سماوات و الارض مجرد مطلقا در قرآن نیست.
إِنَّ فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ لَآيَاتٍ لِّلْمُؤْمِنِينَ- وَفِي خَلْقِكُمْ وَمَا يَبُثُّ مِن دَابَّةٍ آيَاتٌ لِّقَوْمٍ يُوقِنُونَ - وَاخْتِلَافِ اللَّيْلِ وَالنَّهَارِ وَمَا أَنزَلَ اللَّهُ مِنَ السَّمَاء مِن رِّزْقٍ فَأَحْيَا بِهِ الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا وَتَصْرِيفِ الرِّيَاحِ آيَاتٌ لِّقَوْمٍ يَعْقِلُونَ-دابه ونقش آن در تداوم حیات از نظر قرآن
بدرستی که در سماوات والارض است آیاتی برای مومنین وجود دارد (از جمله) در خلقت شما و پراکنده کردن دابه نیز آیاتی برای اهل یقین است و اختلاف شب و روز (عامل اصلی ایجاد حیات در کره زمین )و هر چه از سماء نازل میشود از رزق و روزی که زمین مرده و خشک را سرسبز و خرم میکند و نیز در چرخش باد نیز آیات دیگری است برای کسانی که تعقل میکنند. بنابراین سموات والارض جائی است که در آن انسان خلق شد اختلاف شب و روز در آن استمرار دارد سماء دارد که از آن باران نازل می کند و چرخش باد و حرکت ابر دارد و همه آیاتی هستند در سموات والارض برای اندیشیدن در آنها. از این آیات واضح تر برای مفهوم سموات والارض .
ومن آياته خلق السّموات والأرض وما بثّ فيهما من دابّة وهو على جمعهم إذا يشاء قدير شوری 29
و از جمله آیات الهی خلق سماوات و الارض و پراکنده کردن دابه در آن ها است و قادر است اگر بخواهد همه را جمع کند
با توجه به آیات فوق که سموات والارض به مفهوم جو زمین است غیر از هفت آیه خلقت کیهان در شش روز و ابداع و انبساط آن پراکنده کردن دابه در جو زمین و زمین منظور است و نه در کیهان، بنابراین در هیچ آیه ای اشاره به موجودات زنده در کیهان نشده و این از تصورات ذهنی و اشتباه معنی کردن سموات والارض و همه را کیهان فرض کردن و توجه به متن آیه نکردن. انشاء الله خداوند به ما کمک کند مفهوم واقعی کلمات را در قرآن را پیدا کنیم.البته نا گفته نماند که امکاندارد در کیهان حیاتی باشد ولی مانند حیاتزمین کهاز ریز ذرات اتم ها و مولکول ها باشد وجود ندارد- لیس کمثله شیئ در باره خداوند نیست
سید محمد تقوی اهرمی 29 مرداد 1398 مصادف با عید ولایت حضرت علی (ع) ویرایش جدید تیر ماه 1399ویرایش جدید واصلاح 25/7/1405
{jcomments on}

Comments powered by CComment